KUALA LUMPUR, 7 OGOS 2026 – Pemasaan (timing) pendedahan laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) mengenai Lembaga Tabung Haji dan perkembangan pendakwaan bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob menimbulkan persoalan sama ada isu perundangan berprofil tinggi sedang digunakan untuk membentuk semula naratif politik Pakatan Harapan (PH) selepas kekalahan dalam dua Pilihan Raya Negeri (PRN) berturut-turut.
Persoalan tersebut bukan semata-mata berkaitan isi laporan RCI atau kesahihan sesuatu pertuduhan, tetapi turut melibatkan pemilihan masa tindakan berkenaan.
Laporan RCI Tabung Haji bukanlah laporan yang baru disiapkan ketika kerajaan memutuskan untuk mendedahkannya kepada umum pada 29 Julai lalu.
Laporan itu telah dibentangkan kepada Jemaah Menteri pada 14 Disember 2022, tetapi tersimpan selama lebih 43 bulan sebelum dinyahklasifikasikan dan diterbitkan kepada umum.
Mengapa laporan yang sudah berada dalam pengetahuan kerajaan sejak Disember 2022 hanya didedahkan hampir empat tahun kemudian?
Persoalan itu timbul kerana keputusan tersebut dibuat selepas pertelingkahan politik antara Barisan Nasional (BN) dan PH semakin terbuka serta kekalahan teruk PH dalam PRN Johor.
Lebih menarik, laporan RCI berkenaan didedahkan ketika kempen PRN Negeri Sembilan sedang berlangsung dan kemudiannya dijadikan antara isu utama oleh pemimpin PH untuk menyerang kelemahan pengurusan Tabung Haji pada masa lalu.
Laporan tersebut merangkumi pengurusan dan pengendalian Tabung Haji dari 2014 hingga 2020 serta mengandungi 25 syor penambahbaikan.
Kerajaan menjelaskan pendedahan itu dibuat atas nama ketelusan dan bagi membolehkan rakyat mengetahui kedudukan sebenar institusi berkenaan.
Jemaah Menteri juga memutuskan supaya siasatan penuh oleh badan penguatkuasaan diteruskan serta-merta berdasarkan dapatan RCI. Pihak yang didapati melanggar undang-undang boleh dibawa ke muka pengadilan.
Namun, pendedahan tersebut gagal membantu PH mengubah sentimen pengundi Negeri Sembilan. Gabungan itu mengalami satu lagi kekalahan pada 1 Ogos, termasuk kehilangan beberapa kerusi penting.
Ismail Sabri dan Nicky Liow
Tidak sampai seminggu selepas keputusan berkenaan, Ismail Sabri pula dilaporkan bakal didakwa di Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur berhubung pengisytiharan hartanya kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM).
Prosiding pertuduhan itu bagaimanapun ditangguhkan ke 27 Ogos berikutan masalah kesihatan bekas Perdana Menteri tersebut.
Perkembangan itu menarik perhatian kerana pada 1 Oktober 2025, Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur telah memerintahkan wang tunai lebih RM169 juta yang dikaitkan dengan Ismail Sabri dilucut hak kepada Kerajaan Malaysia.
Wang dalam pelbagai mata wang itu disita daripada bekas Setiausaha Politiknya, Datuk Mohammad Anuar Mohd Yunus.
Ismail Sabri dan Mohammad Anuar tidak mencabar permohonan pelucuthakan berkenaan, manakala tiada pihak ketiga tampil membuat tuntutan selepas notis berkaitan disiarkan dalam Warta Kerajaan Persekutuan.
Dari sudut undang-undang, pelucuthakan RM169 juta itu tidak menghalang Ismail Sabri daripada didakwa kemudian. Ini kerana prosiding tersebut hanya menentukan kedudukan harta dan bukannya perbicaraan jenayah bagi menentukan sama ada beliau bersalah.
Namun, persoalan politik yang timbul bukan sekadar sama ada pendakwaan itu dibenarkan oleh undang-undang.
Persoalannya ialah mengapa keputusan mendakwa dibuat selepas PH kalah di Negeri Sembilan, sedangkan wang berkenaan telah dilucut hak hampir setahun lalu dan siasatan terhadap Ismail Sabri sudah berlangsung sejak 2025.
Persoalan mengenai ketekalan budi bicara pendakwaan menjadi lebih ketara apabila Jabatan Peguam Negara (AGC) menjelaskan bahawa 26 pertuduhan pengubahan wang haram terhadap ahli perniagaan Nicky Liow Soon Hee telah ditarik balik selepas beliau membayar kompaun RM10 juta pada 2023.
Nicky pada asalnya menghadapi 26 pertuduhan pengubahan wang haram membabitkan lebih RM36 juta.
Selepas pihak pembelaan mengemukakan representasi, AGC bersetuju menyelesaikan pertuduhan itu melalui kompaun di bawah Seksyen 92 Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram 2001.
Penyelesaian tersebut turut melibatkan pelucuthakan bon berjumlah RM647,366 dan harta yang disita. Mahkamah Sesyen Shah Alam kemudian memerintahkan Nicky dilepas dan dibebaskan daripada semua pertuduhan.
Kes Nicky dan Ismail Sabri tidak boleh disamakan sepenuhnya kerana kedua-duanya melalui proses dan peruntukan undang-undang yang berbeza.
Namun, perbezaan pendekatan itu tetap membuka ruang kepada pertanyaan: mengapa satu kes diselesaikan melalui kompaun serta pelucuthakan harta, sedangkan satu lagi diteruskan dengan pertuduhan selepas wang bernilai jauh lebih besar menjadi milik kerajaan?
Perhatian kini terarah kepada kemungkinan beberapa pemimpin atau bekas pemimpin UMNO yang mempunyai kaitan dengan pentadbiran serta keputusan Tabung Haji dalam tempoh yang disiasat RCI turut berdepan tindakan undang-undang.
Kemungkinan itu tidak boleh diketepikan selepas kerajaan secara terbuka mengarahkan siasatan penguatkuasaan diteruskan serta-merta berdasarkan dapatan laporan berkenaan.
Sekiranya audit forensik dan siasatan menemukan bukti mencukupi, sesiapa sahaja yang terlibat wajar dibawa ke muka pengadilan tanpa mengira kedudukan atau parti.
Namun, jika pendakwaan terhadap beberapa tokoh UMNO diumumkan dalam masa terdekat, pemilihan masanya pasti menjadi perhatian.
DAP dijadual mengadakan Persidangan Kebangsaan Khas pada 16 Ogos bagi membolehkan hampir 4,000 perwakilan menentukan sama ada pemimpin parti itu perlu terus memegang jawatan dalam kerajaan sehingga tamat penggal Parlimen.
Persidangan itu diadakan ketika DAP dan PH berdepan tekanan hebat susulan kemerosotan sokongan dalam beberapa pilihan raya, termasuk kekalahan Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke, di Negeri Sembilan.
Pada masa sama, Melaka dijangka menjadi gelanggang pilihan raya seterusnya. PRN negeri itu dilaporkan berkemungkinan berlangsung seawal September, walaupun tarikhnya belum diumumkan secara rasmi.
Justeru, tidak mustahil akan muncul lagi pendakwaan, pendedahan laporan atau siasatan melibatkan tokoh politik dalam tempoh antara persidangan DAP dan PRN Melaka.
Adakah perkembangan tersebut sekadar berlaku mengikut perjalanan siasatan dan keputusan bebas pihak pendakwaan, atau ia akan membantu PH membina semula naratif sebagai gabungan yang tegas memerangi rasuah dan salah guna kuasa?
Susunan masa semata-mata tidak membuktikan bahawa sesuatu pendedahan atau pendakwaan dilakukan atas arahan politik. Manfaat politik yang mungkin diperoleh juga tidak membuktikan bahawa sesuatu pertuduhan tidak mempunyai asas.
Keputusan mendakwa sepatutnya dibuat berdasarkan kekuatan bukti, kepentingan awam dan pertimbangan undang-undang, bukannya berdasarkan kalendar pilihan raya.
Namun, persepsi penggunaan institusi sukar dielakkan apabila laporan yang tersimpan selama lebih 43 bulan tiba-tiba didedahkan selepas kekalahan pilihan raya, manakala pendakwaan berprofil tinggi pula menyusul selepas satu lagi kekalahan.
Jika terdapat pendakwaan baharu menjelang 16 Ogos atau PRN Melaka, kerajaan, AGC dan agensi penguatkuasaan perlu memberikan penjelasan meyakinkan mengenai perjalanan siasatan serta asas tindakan tersebut.
Ketelusan itu penting untuk memastikan institusi penguatkuasaan dan pendakwaan tidak dilihat sebagai alat membina naratif politik selepas kekalahan pilihan raya.
Laporan RCI Tabung Haji mungkin didedahkan atas tuntutan ketelusan dan kes Ismail Sabri mungkin diteruskan berdasarkan bukti yang mencukupi.
Tetapi selepas laporan RCI tersimpan selama 43 bulan, rakyat tetap berhak bertanya: mengapa sekarang, dan siapa pula selepas ini?
Semua individu yang disiasat atau didakwa kekal dianggap tidak bersalah sehingga dibuktikan sebaliknya oleh mahkamah.
